Shicaarka (astaanta) mashruuca siyaasiga ah ee waddaadada Soomaaliyeed waxa uu ahaa keenista dawlad Islaamiya oo ku dhisan shareecada Islaamka; dawlad keenaysa nabad, xasilooni, walaaltinimo iyo baraawaaqo. Shirkii Jabuuti ee Sheekh Shariif madaxwaynaha loogu doortay iyo dagaaladii ka danbeeyay ee u dhaxeeyay dawlada Shariifka iyo wadaada mucaaradka ku ahi se waxa ay khayaali ka dhigeen shicaarkan waddaadada. Dagaalada-mudooyinkan danbe- Muqdisho ku soo noqnoqonayaa waxa ay burburiyeen rajadii shacbka Soomaaliyeed ee ahayd in -haddii ay taladii wadanku gacanta u gashay xoogagga Islaamiyiinta - uu isbadal wayn oo wanaagsani noloshooda ku dhici doono.

Is faham la’aanta iyo dagaaladan u dhaxeeya labadan dhinac ee Muqdisho ku dagaalamayaa waxa ay god ku rideen mashruucii siyaasadeed ee Islaamiyiinta Soomaalida. Taageerayaasha mashruucani waxa ay marar badan is waydiinayaan cida ka masuulka ah in mashruucoodii xadaariga ahaa uu iminka u eekaado mid god ku sii dhacaya. Sadarada soo socda waxaan ku eegi doonaa cida iska leh masuuliyada arinkaas iyo waxa la gudboon dhinacyadan is haya.

Sheekh Shariif

Lama inkiri karo doorkii uu Sheekh Shariif ku lahaa hogaamintii kacdoonkii maxkamadaha Islaamiga. Sidoo kale lama inkiri karo furfurnaanshaha siyaasadeed ee uu Sheekhu muujiyay waqtigii dagaalada lagula jiray ciidamadii Itoobiyaanka. In uu xal siyaasadeed ku kabo kii qorigu waxa ay ahayd tallaabo geesinimo. Guushii uu ka soo hooyay shirkii Jabuuti waxa ay ahayd mid ay ku farxeen dad badan oo Soomaaliyeed oo filayay in uu Sheekhu muftaax u noqon karo xallinta mushkiladaha Siyaasadeed ee ka taagan Koonfurta Soomaaliya. Intaas oo jirta haddana wixii ka danbeeyay doorashadiisii waxa uu hoos u dhac wayni ku yimid doorkiisii hoggaannimo. Waxa muuqda in hoggaamintii dawladdiisu ay cid kale gacanta u gashay.

Wadaadku waa uu ku guulaysan waayay qancinta amaba kala furfurka mucaaridkiisa. Taas oo ahayd arrinka ugu wayn ee laga filayay. Waxa ay dawladdiisu ku mashquushay arrimo yaryar oo aan mudnayn in waqtigan muhiimad wayn la siiyo. Maalinba maalinta ka danbaysa siyaasadaha dawladiisu waxa ay u muuqanayaan qaar aan waxa wayn ka duwanayn siyaasadihii xukuumadihii ka horeeyay dawladdiisa. Waxa daciifay saamayntii ay Islaamiyiintu ku lahaayeen dawladiisa, waxaana xoogaystay saamaynta dagaal ogayaasha ee dawladdiisa. Sheekhu waa uu ka faa’idaysan kari waayay taageeradii xooganayd ee ay shacbigu (culimo iyo caamaba) u hayeen isaga iyo dawladdiisa.

Si kooban Sheekhu waxa uu lumiyay doorkiisii hoggaanimo. Taasina waxa ay ka mid tahay sababaha sii dheeraynaya khilaafaadka u dhaxeeya dawladdiisa iyo mucaaradka ka soo hor jeeda. Waxa kale oo ay sabab u tahay in ay yaraato kalsoonidii iyo taageeradii uu shacabku u hayay maamulka waddaadada oo ay in badani iminka u arkaan in aanu waxba ka duwanayn kii dagaal oogayaasha.

Xisbul Islaam Iyo Al Shabaab

Xisbul Islaam iyo Alshabaab waxa ay door wayn ka ciyaareen halgankii lagu saaray Itoobiyaanka. Halgankaas waa ay ku saxsanaayeen. Laakiin wixii ka danbeeyay bixitaankii Itoobiyaanka waxa ay labadan urur caqabad wayn ku noqdeen sidii xal loogu heli lahaa mushkilada siyaasadeed ee Soomaalida. Ilaa iminka ma muuqato waxa uu yahay mashruucooda siyaasiga ah ee ay rabaan in ay ku xalliyaan mushkilada siyaasadeed ee Soomaalida. Diidmada qayaxan ee ay diidayaan in ay wadahadal la galaan dawalada Sheekh Shariif waxa ay calaamad u tahay bisayl la’aanta siyaasadeed ee hogaamiyaasha ururadan. Dagaalka ay ku yaboohayaan Al Shabaab ee dhaafsiisan xuduudda Soomaalidu ma aha mid u khidmaynaya danta Soomaalida. Waxa uu Soomaalida u samaynayaa cadaw badan oo aanay awood u lahayn in ay la dagaalamaan. Sidoo kale wax uu dhulka Soomaalida ka dhigayaa meel ay ku loolamaan quwado is hirdinaya oo aan dan ka lahayn maslaxadda shacabka Soomaaliyeed.

Ururadani (Shabaabka iyo Xisbul Islaam) waxa ay arrimaha u kala hormarsiin la’ayihiin sida ay u kala horreeeyaan. Waxa ay daciifiyeen doorkii Islaamiyiinta ee dawladda Sh.Shariiif.

Qaacidada ah "ama Aniga ama waxba hagaagi maayaan” ee ay waddaadadani ku socdaan waa qaacido ka hor imanaysa nusuusta Islaamka iyo caqliga toosanba. Waa qaacido luminaysa kalsoonidii ay wadaadadu ka heli lahaayeen shacbiga ay rabaan in ay maamulaan. Waa qaacido adakaynaysa in nidaam Islaamiya oo sax ahi uu ka hanaqaado dhulka ay Soomaalidu ku nooshahay. Dagaalada joogtada ah ee ay labadan urur kula jiraan dawladda sheekh Shariif - shaki la’aan- iyana waxa ay daciifinaysaa mashruucii shareecada Islaamka ee ay (wadaadadni) ku dhawaaqayaan in ay hirgalintiisa doonayaan.

Culimada Musaalaxada

Waa qaacido sharciya oo Islaamiya in haddii ay laba qolo oo Muslimiini ahi ay is laayan, heshiiskooda laga shaqeeyo. Haddii ay heshiiska qolo diidona waa in qoladaas dhinac laga wada istaago illaa qoladaasi ay xaqa u soo noqonayso. Sidaa daraadeed waa arrin wanaagsan oo loo baahnaa in culimada Musaalaxadu ay isku dayeen in ay labada kooxood ee dagaalamaya heshiisiyaan, laakiin markii ay qolo dhagaysan wayday may ahayn in ay aamusaan. Haddii ay culimadan musaalaxadu hadli lahaayeen, umadda u caddayn lahaayeen cidda heshiiska diiddan, shacbigana fari lahaayeen in qoladaas dhinac laga wada istaago, waxa ay u badan tahay in wax uun la badbaadin kari lahaa.

Aamuska culimada Soomaalida ay intooda badani ay ka aamuseen dagaalada Muqdisho, qaarkoodna ayba u sifeeyeen FITNO ay tahay in laga dhex boxo ma caawin xal u helidda mushkilada dhex taala wadaadada dagaalamaya. Waxa ay wax u dhimaysaa uun sumacadii iyo mashruucii waddaadada Soomaalida.

Xalku waa...

Xalku waa in uu Sheekh Shariif doorkii laga rabay ciyaaro. Waa in uu saaxada ku soo noqdo haddii aanu waxba ka qaban karin dhibta jirtana waa in uu xilka uu hayo iska casilaa. Qolooyinka(Xisbul Islaam iyo Al Shabaab) waa in ay xisaabtooda dib u eegaan. Haddii ay maslaxadda iyo danta Soomaaliyeed ka fakarayaan waa in ay ogolaadaan heshiis iyo wada hadal ay ka garnaqayaan culimada Muslimiintu. Culimadu waa in ay caddeeyaan xaqa, waa in aanay afka xidhan. Cidii Maslaxad diidda waa in ay shacabka kor iyo hoosba ugu sheegaan isla markaana waa in ay ka qaybqaataan jabinta kuwa heshiiska diiddan.

Arrinta maanta miiska saarani ma aha Al-shabaab, Xisbul Islaam iyo dawladda Sh.Shariif. Waa mustaqablkii umadda iyo mashruucii Islaamiga ahaa ee la doonayay in umadda lagu badbaadiyo. Intii danaynaysa mashruucaasi waa in ay dhinac ka wada istaagaan kuwa raba in ay mashriicdaas god ku ridaan.

We welcome the submission of all articles for possible publication on WardheerNews.com
So please email your article today Opinions expressed in this article are those of the author
and do not necessarily reflect the views of WardheerNews
Maqaalkani wuxuu ka turjumayaa aragtida Qoraaga loomana fasiran karo tan WardheerNews 

Copyright © 2009 WardheerNews.com